محوریت مشاغل خانگی در کشور، بیشتر مستقل است

ممتاز در رادیو گفت وگو بیان کرد: آمار ۱۲۰ هزار مجوز در سال نشان دهنده این است که محوریت مشاغل خانگی در کشور ما بیشتر مستقل است؛ به همین دلیل اکثراً دانش صادراتی ندارند و بازار را نمی‌شناسند.

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی رادیو گفت وگو؛ برنامه«ضرب سکه» با حضور دکتر زهرا قدسی(مدرس دانشگاه، کارشناس اقتصاد خانواده، نویسنده، پژوهشگر، فعال و کنشگر اجتماعی و رئیس هیئت مدیره خدمات پشتیبانی بانوان کارآفرین در حوزه مشاغل خانگی)، الهه حاجی پور(کارآفرین و فعال در حوزه صادرات) و ارتباط تلفنی با دکتر زهرا ممتاز(استاد دانشگاه، کارشناس مسائل اقتصادی، اجتماعی با گرایش بین الملل و حوزه صادرات) و موضوع جایگاه مشاغل خانگی در اقتصاد و سهم آن در صادرات، روی آنتن رفت.

ضرب سکه: آیا مشاغل خانگی در زمینه صادرات محصولات موفق عمل کرده است؟

قدسی: دولت در این زمینه به نحو احسن وظیفه خود را انجام نداده و بدون زیرساخت مردم دچار چالش جدیدتری شده‌اند, مشاغل خانگی موجود بر اساس نیازسنجی‌های داخلی و خارجی نیستند، اگر بر اساس چارچوب‌ها و زیرساخت‌های مناسب حرکت نکنیم چالش برانگیز است، ما بدون مطالعه وارد عمل شده‌ایم و باید بررسی بیشتری داشته باشیم.

ضرب سکه: چه چالش‌هایی برای مشاغل خانگی وجود دارد؟

حاجی پور: در صورت تولید کارگاهی، شرکتی یا مشاغل در منزل؛ باید نسبت به این قضیه کارشناسی شود تا نتیجه بهتری کسب شود و اینکه با چه استانداردی تولید می‌شود و از سمت چه سازمانی حمایت می‌شود و همچنین در فرایند کار، نظارت‌ها از سمت مرجع مجوز گیرنده صورت بگیرد.

ضرب سکه: مشاغل خانگی در ایران چه تفاوتی با دنیا دارد؟

ممتاز: در کشور سهم کلی مشاغل خانگی در اقتصاد ملی ۳ تا ۴ درصد برآورد شده است به عقیده بنده کمتر از این است چون سنگ بنایی که برای مشاغل خانگی گذاشته شده از کشورهای دیگر متفاوت است، در کشورهای دیگر برای تولید محصول قطعاً از شرکت‌های پشتیبان استفاده می‌کنند؛ کارآفرین در برخی از محصولات که امکان کار در منزل وجود دارد مواد اولیه را تحویل می‌گیرد و محصول تولید شده را به شرکت تحویل می‌دهد و شرکت برند سازی، بسته بندی و کار بازار را انجام می‌دهد؛ کشور چین در این زمینه بسیار موفق است. کشورهای اروپایی تمامی خدمات را تبدیل به مشاغل خانگی کردند و افراد را آموزش و سرتیفیکیت می‌دهند. تولید کننده در خارج دنبال بازار، برند و صادرات محصولات خود نیست و وظیفه‌اش فقط تولید است. آمار ۱۲۰ هزار مجوز در سال نشان دهنده این است که محوریت مشاغل خانگی در کشور ما بیشتر مستقل است به همین دلیل این افراد اکثراً دانش صادراتی ندارند و بازار را نمی‌شناسند. باید روی تقویت شرکت‌های پشتیبان و تعاونی بیشتر کار کرد تا مسئولیت استاندارد سازی، دادن مواد اولیه، برند سازی، بسته بندی و صادرات را بر عهده بگیرند.

ضرب سکه: چه راهکارهایی برای نتیجه محور بودن مشاغل خانگی وجود دارد؟

قدسی: ما در زمینه دانش بسیار کمبود داریم، چینش‌های تعاونی‌ها علمی نیستند؛ مثلاً حسابدار و بازاریاب در آنها تعریف نشده‌اند. باید زیرساخت‌ها را درست کرد و مردم به صورت مستقل دست به کار شوند و آموزش‌های لازم را ببینند.

ضرب سکه: چگونه می‌توان محصولات مشاغل خانگی را به سمت صادرات برد؟

حاجی پور: باید کیفیت و خلاقیت در تولیدات را به این سمت برد که مشتری خارجی خود سفارش دهنده باشد.

ممتاز: یکی از سیاست‌هایی که در زمینه مشاغل خانگی دنبال می‌شود ایجاد تعاونی‌های تامین نیاز مشاغل خانگی است، اگر تعاونی‌ها از افرادی تشکیل شوند که آشنایی با مباحث و زوایای محصول دارند تا پشتیبان افرادی که به صورت مستقل مجوز گرفته‌اند باشند آنها موفق خواهند شد؛ یعنی افراد زبده و ماهری که توانایی دارند نظارت داشته باشند. وقتی بهبود ایجاد می‌شود که همه افرادی که در مسیر قرار می‌گیرند هدف و مسیر را بشناسند و بدانند چگونه در مسیر حرکت کنند، اگر آموزشهای صلاحیتی درست را مراجع ذیربط ارائه دهند کارها خیلی بهتر انجام می‌شود. برای رسیدن به بحث صادرات باید شاخص‌های مالی داشته باشیم و هزینه‌های مالی مدیریت شود و فضای کسب و کار بهبود پیدا کند و افزایش ظرفیت‌های آموزشی و توسعه قابلیت‌های صادراتی را به خصوص در صنایع دستی فراهم کنیم.

ضرب سکه: برای مرتفع کردن چالش‌های مشاغل خانگی چه باید کرد؟

قدسی: اینترنت، مالیات، بیمه عواملی است که دولت وظیفه تامین آن را دارد. با وامهای محدودی که به کارآفرینان داده می‌شود واقعاً کاری نمی‌توان کرد. با قطع اینترنت فروش محصولات تولید شده با مشکل روبرو می‌شود در مورد بیمه دولت باید حمایت بیشتری داشته باشد.