نظام صلاحیت حرفهای گمشده برنامه پنجم
معاون سازمان آموزش فنی و حرفهای کشور با تاکید بر لزوم توجه به نظام صلاحیت حرفهای در برنامه ششم توسعه، گفت: نظام صلاحیت حرفهای به دلیل آنکه ارزیابی کیفیت سرمایههای انسانی صرفا با مدارک دانشگاهی و تحصیلی امکانپذیر نبود، به وجود آمد. به گزارش خبرنگار ایسنا، حمید ارواحی – معاون آموزش روستایی سازمان آموزش فنی […]
معاون سازمان آموزش فنی و حرفهای کشور با تاکید بر لزوم توجه به نظام صلاحیت حرفهای در برنامه ششم توسعه، گفت: نظام صلاحیت حرفهای به دلیل آنکه ارزیابی کیفیت سرمایههای انسانی صرفا با مدارک دانشگاهی و تحصیلی امکانپذیر نبود، به وجود آمد.
به گزارش خبرنگار ایسنا، حمید ارواحی – معاون آموزش روستایی سازمان آموزش فنی وحرفهای – اظهار کرد: صلاحیت حرفهای از منظر تعریف در واقع صلاحیتهای شغلی و حرفهای است که از چند منظر گستردگی دارد؛ از یک سو حقوق کارفرمایان که بتوانند نیروی انسانی مناسب خود را پیدا کنند و دارای شایستگی باشند از سوی دیگر موجب کاهش هزینههای سربار اقتصادی میشود تا کسانی که شایسته هستند کارها را برعهده بگیرند.
وی ادامه داد: اوایل کار طیف کارفرمایان نتوانستند صلاحیت حرفهای را ساختارمند کنند و تا مدتها در بحث اجرا متوقف بود تا آنکه چند سال بعد مجددا با شعار آموزشهای مستمر و مادام العمر سازمان یونسکو احیا و مطرح شد.
معاون آموزش روستایی سازمان آموزش فنی و حرفهای کشور که در یک برنامه رادیویی سخن میگفت، ادامه داد: در بحث نحوه ارائه آموزشها این بحث مطرح بود که ابتدا آموزش را بر اساس برنامه ارائه میدادند و بعد نتیجه محورش کردند و نگاه جدیدی ایجاد شد که می گفت دیگر نباید تنها به کتاب و آموزش صرف توجه شود بلکه باید به بیرون و بازخوردی که از جامعه بیرون می آید هم توجه شود طوری که بعد از ۱۲ سال آموزش با دیپلمه یا مهندس بیکار مواجه نباشیم.
وی تصریح کرد: نظام صلاحیت حرفهای به این دلیل به وجود آمد که کیفیت سرمایه انسانی صرفا با مدرک دانشگاهی و درجات تحصیلی قابل ارزیابی نبود. دانشگاهها قبل از جنگ جهانی تئوری محور بودند ولی بعد از آن صنعتی شدند و اکنون به دانشگاههای کارآفرین تبدیل شده و دغدغه بازار کار را دارند ما هم کمی دیرتر به سمت این مسیر حرکت کرده ایم.
ارواحی در ادامه در پاسخ به این پرسش که دلیل عدم اجرای نظام صلاحیت حرفهای در برنامه پنجم توسعه چیست؟ گفت:علیرغم آنکه طی چند دوره بحث کاربست چارچوب صلاحیت حرفهای مطرح شد ولی در سنوات گذشته هیچ اتفاقی نیفتاد و حتی آیین نامهای هم که در این باره تدوین شده بود به ثبت نرسید.
به گفته معاون آموزش روستایی سازمان آموزش فنی و حرفهای کشور، به دلیل نوع ساختار دولت، نهادهای ذینفع و ذینفوذ در امر دادن مجوزهای شغلی بسیار و متعدد است و هماهنگ کردن آنها دشوار است. در مقابل نهادهای آموزش دهنده زیادی هم در بحث آموزش هست ولی نهادی که متولی صلاحیت حرفه ای باشد و آن را تنظیم کند و سهم هر یک از نهادها را مشخص کند وجود نداشته است.
به گزارش ایسنا، زهرا ممتاز – جامعه شناس و معاون پیشین سازمان آموزش فنی و حرفهای کشور – نیز در ادامه این گفتوگو اظهار کرد: سالها قبل خانوادهها کودکان خود را بر اساس توصیه به آشنایانی که در بازار کار داشتند می سپردند تا کار و پیشهای فرا بگیرند و نظام استاد شاگردی محض در جریان بود. بعد از سال ۱۳۲۴ که قانون آموزش اجباری کودکان در مجلس شورای اسلامی به تصویب رسید. کودکان ایرانی دارای امکانات شدند و توانستند مدرسه بروند و به تدریج فراگیری کارهای فنی کم شد.
وی ادامه داد: در دهه ۶۰ طرحی به نام “کاد” مطرح بود که بر اساس آن نوجوانان دوره دبیرستان تابستانها در جایی پیشه یا فن و کسب و کاری را فرا می گرفتند و بابت آن از مدرسه گواهی دریافت می کردند ولی آن طرح از دهه ۶۰ به بعد منسوخ شد و طبق آمار سال ۱۳۷۵ و در سرشماری آن سال ، ۹۱٫۸۶ درصد کودکان مدرسه میرفتند ودیگر کسی دنباله روی شغل پدری یا فراگیری پیشه و فنی در بازار کار نرفت و به یکباره همه دانشگاهی شدند.
ممتاز با اشاره به حجم بالای دانشجویان بیکار در کشور اظهار کرد: بر اساس اعلام وزیر کار، ۴۰ درصد تحصیلکردههای دانشگاهی بیکار هستند و شایستگیها و توانمندیهای افراد متناسب با شغل و کسب و کارهای موجود در بازار کار نیست زیرا بیشتر فارغ التحصیلان تئوری آموختهاند.
به گفته وی حتی مراکز علمی کاربردی هم که برای مهارت آفرینی در افراد ایجاد شده استانداردهای لازم را ندارد و بیشتر به سمت تئوری رفته و دانشجویان را تئوری محور بار آورده است.
ممتاز افزود: برای آنکه فردی را در یک شغل طبقه بندی کنیم باید سه چیز داشته باشد اول دانش که همان مباحث تئوریست ، دوم مهارت که توانایی انجام یک کار فنی یا فیزیکی است و سوم بینش که اخلاق حرفهای و نگرش فردی است.
وی درعین حال شناسنامه دار کردن دارندگان مهارت، افزایش بهره وری و کیفیت کار و ایجاد رضایتمندی از شغل را از مهمترین نتایج اجرای نظام صلاحیت حرفه ای عنوان کرد.
این جامعه شناس با بیان اینکه دو نوع نظام صلاحیت حرفهای در جهان وجود دارد، افزود: نوع اول شایستگی مبتنی بر آموزش است و نوع دوم شایستگی مبتنی بر آنچه که فرد به دست آورده است اما متاسفانه بسترهای اجتماعی فرهنگی و قانونی ما هنوز فراهم نشده است.
وی در ادامه سخنان خود در پاسخ به این پرسش که متولی نظام صلاحیت حرفهای کدام سازمان است؟ گفت: در ماده ۲۱ قانون برنامه پنجم، دولت مکلف شده است و سازمان و نهادی مشخص نکرده است در آیین نامه تدوین شده این ماده نیز ۵ ارگان دیده شده است ولی در بحث هماهنگی دشواریهایی وجود داشته است.
ممتاز گفت: در دولت قبل بحث جایگزینی سازمان ملی مهارت به جای سازمان آموزش فنی و حرفهای مطرح شد در حالی که با مطالعه مدلهای کشورهایی همچون آلمان می بینیم که سازمان آموزش فنی و حرفه ای این کشور متولی تمام آموزشهای شغلی و فنی و حرفه ای است و محتواسازی، استانداردسازی و اعتبار بخشیدن به گواهینامههای صادره را هم برعهده دارد.
معاون پیشین سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور در بخش دیگری از سخنان خود با بیان اینکه میل جامعه به گرفتن مدرک از دانشگاهها زیاد شده است، تصریح کرد: اگر مقایسه ای با کشور سوئد داشته باشیم، تنها ۶ درصد جوانان در سوئد به دانشگاه میروند وعمدتا درصدد گسترش پایههای نظری و تئوری یک علم تا سطوح دکترا و فوق دکترا هستند.
این جامعه شناس تصریح کرد: وقتی تعداد تحصیلکردگان دانشگاهی زیاد شود امکان ورود آنها به بازار کار به وجود نمی آید و در این بین وجود نظامی که بتواند افراد را طبقه بندی کند و بر اساس شایستگیهای آنها گواهی نامه بدهد خالی است.
به گفته ممتاز این نظام باید به گونه ای عمل کند که اگر تحصیلکرده دانشگاهی نتوانست کاری پیدا کند یا پشت میز بنشیند با افتخار به شغل دیگری بپردازد مثل راننده تاکسی دارای مدرک فوق لیسانس فلسفه از بهترین دانشگاه فرانسه، در حالی که در کشور ما کسی که کاری به دست نمی آورد بدون تعارف ماشین برداشته و مسافرکشی میکند در حالی که راننده تاکسی باید مکانها، موزهها و بیمارستانها را به خوبی بشناسد و بر اساس سطح سوادی که دارد رتبه بندی شود تا ضمن رضایت از شغل بهره وری در کارش بالا برود.
وی در پایان با تاکید بر اینکه نظام صلاحیت حرفهای در قانون کار و قانون خدمات کشوری و لشگری باید به اجرا در آید، خاطرنشان کرد: در حال حاضر صلاحیتهای حرفه ای بیمه، معماران تجربی و صلاحیت حرفه ای معلمان دوره ابتدایی را داریم ولی اینها صلاحیت حرفه ای نیست استانداردهای شغلی است؛ وقتی صلاحیت حرفه ای داشته باشیم و مزد را بر اساس آن تعریف کنیم افراد بر اساس دانش و تجربه خود رتبه بندی شده و به خدمت گرفته می شوند.
این مطلب بدون برچسب می باشد.
دیدگاهتان را بنویسید